معرفی دستگاههای موسیقی ایرانی (همایون)

همایون آوازی است با شکوه , مجلل , آرام و در عین حال موثر و جذاب. زیرا گفتار پر از عظمت و پند و اندرزش از روی کمال مهارت و پختگی است. بیانش گویا و سحرانگیز است و شنونده بی اختیار در برابر این آواز سکوت می کند.

همایون , ناصحی مهربان و دلسوز است و با شنوده خود درد دل می کند و با بیانی بسیار زیبا و با ملاحت زیاد , چنان نصیحت می کند که از عهده هیچ سخنران و استادی بر نمی آید.

همایون مجموعه ای است از احساسات روحانی و لطیف , گاه شخص را تنبیه می کند و گاه با غرور و خود خواهی سخن می گوید. گاه فریاد و ناله دردناک از دل ِ داغدار بر می کشد و هر فریاد و زاری, اشک از دیده می فشاند ولی در ادامه جهت خود تغییر داده و طرز کلام را عوض می کند و پند صبوری می دهد و قلوب افسرده و دلتنگ را تسلیت و آرامش می بخشد.

همایون , چون " دشتی " ناله و زاری نمی کند , بلکه چون تجربه دیدگان و زحمت کشیدگان, تحمل و بردباری و شکیبایی دارد و حسرت و تاسفش درونی و نهانی است. انسان در اثر شنیدن این آواز , غرق تفکر می شود , که اگر نوازنده یا خواننده ی اجرا کننده , ماهر و استاد باشد شنونده را به عالم فوق مادی سوق می دهد.

دستگاه همایون , با حالت محزون و اسرار آمیز خود گوشه‌های متعددی دارد که گوشه « بیداد » اوج این دستگاه تلقی می‌شود.