تبليغاتX
موسيقي ايراني / تنبور شمس - لطف ا... مجد

لطف ا... مجد

استاد لطف ا... مجد ( زمان عكس : دهه 1330)

لطف الله مجد (۱۳۵۷- ۱۲۹۶)

 

لطف الله مجد در سال 1296 در خانواده اي هنر دوست در مازندران شهر شاهي (قائم شهر) متولد شد. و از كودكي به تار و نواختن آن علاقه زيادي داشت و همين اشتياق بود كه وي را به سوي اين ساز كشانيد.

 

به طوري كه گفته اند در انباري منزل آنها تار شكسته و رنگ رو رفته اي بوده كه مجد هميشه با آن كلنجار مي رفته و ساعت ها با اين ساز شكسته به اسطلاح تمرين مي كرده و تا جايى كه اين‏علاقه موجب شد در سنين بالاتر از درس و مدرسه عقب بماند و همين امر موجب شد كه‏پدرش وى را از نواختن تار منع كند. اما لطف‏الله عاشق اين ساز بود. با گريه و التماس پدر را راضى مى‏كند و دو شرط او را مى‏پذيرد كه هم درس‏ها را خوب بخواند و عقب‏ماندگى را جبران‏كند و هم براى فراگيرى تار نزد هيچ استادى نرود و به اين جهت است كه لطف‏الله مجد تنها استادى است كه استادى نداشته و نواختن تار را خود فرا گرفته است.

 

لطف الله مجد در سال 1308 بيش از 12 سال از عمرش نمي گذشت بدون هيچ ترسي از پدر رسما نواختن تار را با ممارست و كوشش فراوان آغاز كرد و در ضمن هرجا كه سازي مي شنيد به سراغ آن ميرفت و به دقت گوش فرا مي داد و در راه كسب اين هنر نواختن اين ساز را به صورت سينه به سينه به خوبي آموخت.

 

 

پس از چندي مجد يكي از نوازندگان بنام تار شد و با اينكه استاد به خود هرگز نديد و رنج شاگردي كمتر متحمل شده بود آنقدر پر شور و دلنشين و با جاذبه تار مي زد كه شنونده را بي اختيار به سوي خود جذب مي كرد.

 

درباره سبك نوازندگى مجد بسيار نوشته‏اند؛ همگى او را نوازنده‏اى مبتكر و صاحب سبك‏مى‏دانند. در مورد قدرت نوازندگى و سبك ويژه او بايد پس از شنيدن آثار او و مقايسه آن‏ها باآثار ديگر نوازندگان داورى كرد. رگبارها در چهار مضراب‏ها و مضراب‏هاى راست و چپ و نرمى‏صداى ساز زمانى كه دست راست را ميان دو كاسه تار مى‏آورد و با دو سيم سفيد و زرد بازى‏مى‏كند كم‏نظير و منحصر به فرد است.

 

سبك‏نوازندگى لطف‏الله مجد از ديگران جداست؛ او نه از سبك و سياق خانواده فراهانى پيروى كرد و نه از مكتب على‏اكبر خان وميرزا حسينقلى‏خان و درويش خان پيروى و اقتباس كرد و شايد به اين علت بود كه وى هرگز استادى نداشته است.

 

به اراده لطف‏اللّه خان شادى و غم را مى‏توان در صداى تارش حس كرد. او معتقد بودمضراب را بايد با سه انگشت شست، سبابه و انگشت وسط گرفت زيرا گرفتن مضراب فقط با دوانگشت سبابه و شست، مضراب‏هاى چپ را ضعيف مى‏كند.

 

لطف‏الله‏خان برخلاف اكثر نوازندگان تار از انگشت كوچك بيشتر استفاده مى‏كرد و اين خودامتيازى در نواختن او بود. تعدادى از نوازندگان تار پس از مرگ او از سبك وى پيروى كردند وروش نوازندگى او را ادامه دادند.

 

وي نخستين بار در پارك نصرت الدوله فيروز و سپس در تالار فرهنگ به دادان كنسرت پرداخت. وي در اوايل دهه 1330 وارد راديو شد. بعد از نسل قديم نوازندگان تار در راديو (مانند علي اكبر شهنازي و مرتضي ني داود) او و جليل شهناز نسل جديد تار نوازان راديو بودند كه در آن روزگار و حال و هوا محبوبيت بسياري يافتند.

 

از او برنامه هاي زيادي به همراه حسين تهراني رضا ورزنده علي تجويدي و پرويز ياحقي بجا مانده. وي دو آهنگ لطيف و جذاب نيز ساخته كه به همت لطف الله مفخم پايان و به چاپ رسيده است.

لطف الله مجد از آغاز انجمن موسيقي ملي ايران يكي از نوازندگان با ارزش اركستر ان هنرستان بود.او آثار بسيارى دارد كه دو اثراو بسيار معروف است؛ يكى در دستگاه سه گاه به نام «سوز هجران» با شعر ابوالحسن ورزى كه‏بنان آن را خواند و ديگرى تصنيفى در دستگاه همايون به نام «اميد دل» كه با شعر مؤيد ثابتى‏همراه بود.

 

وي از يكي از نوازندگاني بود كه در همه جايي ساز نمي زد و صداي سازش را در هر مكاني نمي شد شنيد. او يكي از نوازنگان خوب و با ارزش برنامه جالب و روح پرور (گلهاي جاويدان) بود كه با دعوت (داوود پيرنيا) از او يكي از همكاران دائمي آن برنامه شد.

 

لطف اله مجد از بين نوازندگان به ابوالحسن صبا حسين تهراني و مرتضي محجوبي علاقه داشت و از بين خوانندگان به اديب خوانساري و بنان علاقه داشت.

 

مجد از بيمارى قلبى رنج مى‏برد، و چون زبان فرانسه را مى‏دانست تصميم داشت براى‏معالجه به فرانسه برود اما امكانات مالى به او اين اجازه را نمى‏داد تا اينكه «على عبدو» رئيس‏باشگاه پرسپوليس هزينه معالجه او را تقبل كرد. و به اين دليل مجد سرودى را براى باشگاه‏پرسپوليس ساخت و در همان زمان سفر مزبور براى معالجه وى انجام پذيرفت.

 

لطف‏اللّه مجد در اواخر عمر سكته كرد و بر اثر آن يك دست او فلج شد و اين ضايعه بسياراو را مى‏رنجاند تا اينكه در سال 1357، به روايتى در صف بنزين بر اثر سكته قلبى جان سپرد.

 

* روحش شاد *

 

پ.ن:  لينك مطلب

 


 به چهار مضراب (ابوعطا)، با "تار" كه توسط استاد مجد اجرا شده است توجه كنيد. 

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم فروردین 1385ساعت 8:11  توسط مهدي   |